Anonim Ortaklıklarda Hisse Devri

"Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Elektronik Ticaret Hukuku ve Anonim Şirketler Hukuku derslerini verdiğim 2006-2007 öğretim yılı akademik hayatımda unutamayacağım bir dönemi oluşturacaktır. Aynı ve çevre barolarda birlikte avukatlık mesleğini icra ettiğimiz meslektaşlarımla hoca-öğrenci statüsüne geçmek, önceleri biraz garibimize gitse de zamanla arkadaşlarımın gayretli, samimi ve saygı dolu yaklaşımlarıyla çok verimli ve zevkli hale dönüşmüştür. Bu arkadaşlarımdan birisi de, özenli ve titiz çalışmalarıyla ön plana çıkan ve yüksek lisans eğitimini de birincilikle bitiren Av. Serap BOĞA’dır.
Serap Hanım’ın yüksek lisans eğitiminin başında ticaret ve finans hukukuna ilgisi, seminer konuları olarak “İnternet Yoluyla Halka Arz” ve “Anonim Şirketler Hukuku’nda Hisse Senetleri ve Tahviller” konusunu seçmesiyle kendini göstermiştir. Yüksek lisans tez konusu seçimi söz konusu olduğunda, ben de bu eğilimine uygun olarak, tez danışmanı değerli dostum ve meslektaşım Yrd. Doç. Dr. Fuat TİRYAKİ’nin izin ve onayıyla “Sermaye Piyasası Kanunu’na Tabi Anonim Ortaklıklarda Hisse Devri” konusunu önerdim.
Serap Hanım, yüksek lisans tezini yazmaya başlamadan önce sermaye ve finansla ilgili bilgilerini geliştirmenin gerekli olduğunu farkederek Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü başkanı ve değerli dostum Prof. Dr.Yıldırım Beyazıt ÖNAL ve Finans Anabilim Dalı değerli öğretim üyelerinin yardımlarıyla temel finans bilgilerini öğrenmiştir. Finans, sermaye ve firma değerlemesi konusundaki bilgilerini daha da geliştirerek Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşlar Birliği (TSPAKB) sermaye piyasası faaliyetleri temel düzey lisansını almıştır. Yine, TSPAKB bağımsız denetim lisansı sınavlarını da başarıyla geçmiştir.
Elinizdeki bu kitap, Anglo-Amerikan geleneğine uygun olarak finans altyapısı üzerine oluşturulmuş iki yıllık titiz bir çalışmanın ürünüdür. Halka açık anonim ortaklıların hisse devri konusuna finansal bir bakış açısıyla hukuki yorum getirilmeye çalışılmıştır. Kitapta, sermaye piyasası ve anonim şirket hisseleri hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Bu kavramlar ayrıntılı olarak açıklandıktan sonra çeşitli görünümlerine göre kapalı anonim şirketlerin hisse devirleri başarılı bir şekilde açıklanmıştır.
Daha sonra kitabın asıl konusunu oluşturan halka açık anonim şirketlerdeki hisse devri konusuna geçilmiştir. İMKB, SPK, TOBB ve TSPAKB arasında imzalanmış bulunan 07 Ağustos 2008 tarihli İşbirliği Protokolüyle halka arz seferberliği başlatılmıştır. Bu amaçla İstanbul’un öncelikle bölgesel ve nihai olarak da küresel bir finans merkezi haline getirilmesi planlanmaktadır. Bu amaçla, 02.10.2009 tarih ve 27394 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Strateji ve Eylem Planında uluslararası standartlarda işleyen bir hukuk alt yapısının oluşturulması önceliklerden birisi olarak belirlenmiştir. Halka arz seferberliği kapsamında halka arzı tabana yaymak ve konumuz olan kaydileşmiş hisselerin tedavülünü kolaylaştırmak için SPKr tarafından tebliğlerler yolu ile yeni hükümler getirilmiştir. SPKr Seri:I, No:40 “Payların Kurul Kaydına Alınmasına ve Satışına İlişkin Esaslar Tebliğ” ile asgari halka arz oranı kaldırılmıştır. Yine Seri: IV, No: 44 “Çağrı Yolu İle Payların Toplanmasına İlişkin Esaslar Tebliği” ile hisse devrinde zorunlu çağrı yapılması için gerekli hakimiyet oranı arttırılarak % 50’ye çıkarılmıştır. Bu bağlamda SPK Seri: VIII, No: 66 “Sermaye Piyasası Araçlarının Halka Arzında Satış Yöntemlerine İlişkin Esaslar Tebliğ” ile hisse alım yasağı kaldırılmış ve bir kısım satışlar için satış ve dağıtım esaslarının belirlenmesinde serbesti tanınmıştır. Söz konusu tebliğler, kitap haline dönüşen yüksek lisans tezinin kabul edilmesinden sonra yayınlanmıştır. Serap Hanım, tezini kabul edildiği şekliyle yayınlamak yerine işin zorunu seçerek söz konusu tebliğleri incelemiş ve değerlendirmiş; tabiri caizse tezin büyük bir kısmını yeniden yazmıştır. Belki de bu gelişmeler, halka arz seferberliğinden sonra mevzuattaki düzenlemeleri incelendiği yeni ve orijinal sermaye piyasası hukuku eserinin ortaya çıkmasına vesile olmuştur.
Elinizdeki bu eser, sermaye piyasasına tabi halka açık anonim şirketlerdeki pay devrine ilişkin hukuk ve finansla ilgili titiz bir litaratür çalışmasının ürünüdür. Kitapta, bir yandan konu ile ilgili doktiriner tartışmalara yer verilirken bir yandan da ilgili finansal kurumlar sade bir şekilde açıklanarak okuyucuya kolaylık sağlanması amaçlanmıştır. Özellikle halka arz seferberliği kapsamında çıkarılan yeni SPK tebliğleri hukuki ve finansal açıdan değerlendirilerek yapıcı eleştiriler getirilmeye çalışılmıştır. Sarap Hanım’ı sermaye piyasası hukukunda önemli katkılar sağlayacağına inandığım bu eseri nedeniyle kutluyor ve finans hukukundaki birikimiyle bizlere yeni eserler kazandırmasını diliyorum."

Prof. Dr. Mustafa TOPALOĞLU