İmza - El Yazısı ve Belge İncelemesi

İÇİNDEKİLER





Önsöz VII

içindekiler IX

GİRİŞ 1





I. EL YAZISI VE İMZA 3
A. Yazı 3
B. El Yazısı 4
C. imza 6
1. Soyadı Kanunu ve Borçlar Kanununa göre imza 6
D. Yazılı Belge ve Senet Kavramı 8
E. Elektronik imza 12
1. Elektronik imzanın Özellikleri 12
2. Elektronik imza Oluşturma Araçları 13
3. Elektronik imzanın Hukuki Sonuçlan 13
4. Elektronik imzanın Uygulama Alanları 14
5. Elektronik imza sahteciliği 14
6. Elektronik imza ve Türk Hukuku 14
7. îmza Türleri, Karakteristik imza, Basit imza 15
F. imza Şeklindeki Tehlikeler, Yasaya Aykırı imza Kullanımı 16
G. imza Türleri 17
1. Basit Çizimli (Tersimli) imza 17
2. Karakteristik imza 18
H. imza Makinası 18
1. Islak imza Makinası 18
2. imza Makinesi ile üretilen imzaların tespiti 19
YARGITAY KARARLARI 21
♦ BONOYU EHLİYETSİZİN İMZALAMASI 21




♦ BİLİRKİŞİ RAPORU ZORUNLULUĞU (TMK. 9, 10, 13, 15, 405,
409, HUMK. 286) 21
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.02.2010 Tarih, Esas: 2010/19-97
Karar: 2010/83 21
♦ KARAKTER VE SEMBOLLERİ GÖSTEREREK İMZA ATILMASI 24
♦ KİŞİNİN İMZASI, İMZA ATMANIN GEREĞİ, İMZA ŞEKLÎNİN
TESPİTİ (818 Sa. Ka. 14) 24
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 06.12.2005 Tarih, Esas: 2005/20257
Karar: 2005/24123 24
♦ İMZA YERİNE AD VE SOYADININ YAZILMASI
(HUMK. 76, 818 Sayılı Kanun 13, TTK. 688) 25
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 15.12.1993 Tarih, Esas: 1993/19-596,
Karar: 1993/802 25
♦ OKUMA YAZMA BİLMEYENİN SENET VERMESİ 28
♦ SENETTE İMZA YERÎNE PARMAK iZi KULLANILABİLMESİ 28
♦ PARMAK İZİNİN İNKAR EDlLMESl) 28
♦ SENETTEKİ PARMAK İZİNİN BORÇLUYA AİDİYETİNİN VE
BİZZAT BORÇLU TARAFINDAN BASILDIĞININ İHTİYAR
KURULUNCA VE O YERDE TANINMIŞ iKi TANIK TARAFINDAN
ONAYLANMASI 28
♦ MÜHÜR BASILMIŞ SENET (YAZILI DELİL BAŞLANGICI) 28
♦ SENEDİN KESİN DELİL SAYILMASI 28
♦ BORÇLU TARAFINDAN PARMAK İZLİ SENETÎN İNKARI 28
♦ TATBİKATLA PARMAK İZİNİN BORÇLUYA AİDİYETİNİN
TESPİTİ YOLUNA GİDİLEMEMESt
(818/m. 13, 14, 1086/m. 2976762/m. 668/7) 28
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 22.12.1982 Tarih, Esas: 1979/3-1702
Karar 1982/965 28
♦ OKURYAZARLIĞI OLMADIĞI İDDİASI 32
♦ YÖNTEMİNCE RESMİ KURULUŞLARDAN ÖRNEĞİN SEÇİM
KURULU VERGİ DAİRESİ BELEDİYE MAHALLE MUHTARLIĞI
GİBİ YERLERDEN ARAŞTIRILIP TESPİT EDİLMESİ GEREĞİ 32
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi T. 09.11.1998 Tarih, Esas: 1998/11900,
Karar 1998/12299 32



SENET, BORÇLU TARAFINDAN İMZA EDlLMlŞ VEYA
MÜHÜRLENMİŞ YA DA PARMAK İZİYLE İŞARETLENMİŞ
OLMALIDIR 33
BİR BELGEDE İMZA, MÜHÜR VEYA İŞARET BULUNMAZSA
O BELGENİN SENET NİTELİĞİ YOKTUR 33
BELGEDEKİ YAZI KISMININ BORÇLUNUN EL YAZISIYLA
YAZILMASI HALİNDE, BU BELGENİN SENET OLARAK HÜKÜM
İFADE EDEBİLMESİ IÇlN BORÇLU TARAFINDAN İMZALANMIŞ
OLMASI GEREKİR (818 sa. Ka. 13) 33
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 05.05.1975 Tarih, Esas: 1975/739
Karar: 1975/2404 33
İMZALI VE YAZISIZ KÂĞIDI SAHlBl ZARARINA DOLDURMAK.... 35
TANIKLA ISBAT EDİLEMEMESİ 35
TCK. m. 50/A MADDESİNE DAYANILARAK DAVA AÇILMASI 35
SERBEST DELİL İLKESİNİN CEZA USULÜNDE
UYGULANABİLECEĞİ 35
CEZA MAHKEMESİNİN YARGILAMAYA ARA VEREREK HUKUK
DAVASI AÇILMASI IÇlN SÜRE VERMESİ 35
HUKUK MAHKEMESİ KARARININ CEZA MAHKEMESİ
KARARINA ETKİSİ 35
GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMAK 35
İMZALI VE YAZISIZ KÂĞIDI SAHlBl ZARARINA DOLDURMAK
(765/m. 509 - 1086/m. 287, 288 - 1412/m. 218) 35
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu; 24.03.1989 Tarih,
Esas: 1988/1, Karar: 1989/2 35
İMZA BULUNMASI ŞARTI (6762/m. 688/7) 40
ŞİRKET KAŞESİ YANINDA İMZASI BULUNAN BORÇLUNUN
ŞAHSEN SORUMLULUĞU 40
Yargıtayl2. Hukuk Dairesi, 23.11.2001 Tarih, Esas: 2001/18632,
Karar: 2001/19802 40
ŞİRKET TEMSİLCİSİNİN BONODA BÎRDEN ÇOK İMZASININ
OLMASI (İKİNCİ İMZANIN DA KENDİ ADINA ATILDIĞININ
KABULÜ GEREĞİ) (2004/m. 58, 60, 61, 6762/m. 688) 40
Yargitayl2. Hukuk Dairesi, 27.12.2004 Tarih, E. 2004/22496
K. 2004/26961 40



♦ TEMYİZ DİLEKÇESİNİN İMZASIZ OLMASI 41
♦ DAVA DİLEKÇESİNİN İMZASIZ OLMASI (HUMK. m. 435) 41
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 03.02.1988 Tarih, Esas: 1987/4-874,
Karar: 1988/75 41
♦ MATBU TARİHSİZ İŞE GLRLŞ VE ÇIKIŞ TARİHLERİ BOŞ
İBRANAME 43
♦ BELGELERDE BOŞLUKLARIN KALEMLE DOLDURULMASI 43
♦ İŞE GİRMEDEN ÖNCE IŞÇLYE İMZALATILAN MATBU
BOŞLUKLAR BULUNAN BELGELER 43
♦ KURUMA VE MAHKEMEYE SUNULAN BELGELER ARASINDA
ÇELİŞKİ (IK. 17, 18, 41) 43
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; 26.03.2007 Tarih, Esas: 2007/273 43
♦ ZORLA SENET İMZALATMAK. (765 S.K. m. 188) 44
Yargıtay Ceza Genel Kurulu; 25.11.1985 Tarih, Esas: 1985/6-231,
Karar: 1985/586 44
♦ KORKUTARAK BOŞ SENET ALMA 46
♦ FASON İŞLERDE MALZEME VEREN ŞAHSA BOŞ SENET
VERİLMESİNİN GELENEK HALİNE GELDİĞİ 46
♦ İKRAH (IIK. 72, 818 S.K. m. 30) 46
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi; 02.02.2007 Tarih, Esas: 2007/710,
Karar: 2007/877 46
♦ KENDİLİĞİNDEN HAK ALMA 47
♦ ZORLA SENET İMZALATMAK (765 S.K. m. 308, 496) 47
Yargıtay Ceza Genel Kurulu; 09.05.2000 Tarih, Esas: 2000/6-94,
Karar: 2000/101 47
♦ İMZALI BOŞ TAHLİYE TAAHHÜDÜ (6570 S.K. m. 7) 49
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 27.01.1999 Tarih, Esas: 1999/6-29,
Karar: 1999/11 49
♦ BEYAZ İMZA 50
♦ BEYAZ İMZALI İSTİFADA TANIK DİNLENMESİ
(1475 Sa. Ka. m. 14, 818 Sa. Ka. m. 28) 50
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; 13.12.2000 Tarih, Esas: 2000/13464,
Karar: 2000/18865 50

III. BÎLlRKÎŞÎLlK, YAZI VE İMZA İNCELEMESİ
A. Bilirkişilik
1. Kişi ve Kurum Bilirkişiliği
B. imza ve Yazı İncelemesinde Gerçek Kişi ve Tüzel Kişi Bilirkişiler...
1. İmza ve Yazı incelemesinde Gerçek Kişi Bilirkişiler
2. Adli Belge İnceleme Uzmanı
3. imza veYazı incelemesinde Bilirkişi Kurumlar
4. Yabancı Ülkelerde imza veYazı incelemesinde Bilirkişi
Kurumları
5. Adli Tıp Kurumu
C. Adli Belge incelemesinde Yetersizlikler
6. Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarı
a. El Yazısı ve Doküman inceleme Laboratu var Amirliği Görevi..
b. inceleme Alanları
D. Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı
1. Kuruluş ve Yetki
2. Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirlikleri
3. Doküman inceleme Kısım Amirliği
4. El Yazısı inceleme Kısım Amirliği
YARGITAY KARARLARI
♦ BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ (İMZA VE YAZI İNCELEMESİNİN
GRAFOLOJİ VE GRAFOMETRlK YÖNTEMLERLE YAPILMASI
GEREKTİĞİ - İMZA VE YAZININ ATFEDİLDİĞİ KİŞİYE AlT OLUP
OLAMADIĞININ YARGININ DENETİMİNE ELVERİŞLİ ŞEKİLDE
RAPOR EDİLMESİ GEREĞİ



İMZA VE YAZI İNCELEMESİNDE USUL, İMZA VE YAZININ
ATFEDİLDİĞİ KİŞİYE AlT OLUP OLAMADIĞININ YARGININ
DENETİMİNE ELVERİŞLİ ŞEKİLDE RAPOR EDİLMESİ GEREĞİ -
BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ
GRAFOLOJIK VE GROFOMETRlK İNCELEME- İMZA VE YAZININ
ATFEDİLDİĞİ KlŞlYE AlT OLUP OLMADIĞININ İNCELEMESİNİN
GRAFOLOJIK VE GRAFOMETRlK YÖNTEMLERLE YAPILMASI
GEREKTİĞİ - İMZA VEYAZI İNCELEMESİNDE USUL
(1086/m. 275)
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 10.05.2004 Tarih, Esas. 2004/7539,
Karar, 2004/11780
BİLİRKİŞİ İNCELEMESİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR 71
♦ BİLİRKİŞİCE YAPILAN İNCELEMENİN YETERLİLİĞİNİN
ŞARTLARI 71
♦ GRAFOLOJlK VE GRAFOMETRlK İNCELEME ESASLARI
(1086/m. 275) 71
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 25.10.2002 Tarih, Esas: 2002/20210
Karar: 2002/21886 71
♦ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR 72
♦ GRAFOLOJİ UZMANININ İMZA İNCELEMESİ 72
♦ RAPORDA BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR (2004/m. 170) 72
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 06.06.2001 Tarih, Esas: 2001/12-466
Karar: 2001/483 72
♦ ATFEDİLEN KİŞÎYE AlT OLDUĞUNUN BELİRLENMESİ -
DAYANAKLARI GÖSTERİLMİŞ TARAFLARIN MAHKEMENİN
VE YARGITAY'IN DENETlMÎNE ELVERİŞLİ RAPORUN
HAZIRLANMASINDA USUL 74
♦ YETERLİ TEKNİK DONANIMA SAHlP LABORATUARIN
NİTELİKLERİ - FOTOĞRAF YA DA DİĞER UYGUN GÖRÜNTÜ
TEKNİKLERLE DE DESTEKLENMESİNİN ŞART OLDUĞU 74
♦ BİLİRKİŞİNİN GRAFOLOJİ DALINDA ÖZEL ÎHTlSAS YAPTIĞININ
BELGELENMESİ GEREĞİ (2004/m. 68/a, 170) 74
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 23.06.2003 Tarih, Esas: 2003/12548,
Karar: 2003/14914 74
♦ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA HANGİ ORTAMDA NE TÜR TEKNİK
CİHAZLAR KULLANILARAK İNCELEME YAPILIP SONUCA
VARILDIĞININ AÇIKLANMAMASI / SADECE GRAFOLOJlK VE
GRAFOMETRlK METOTLARIN UYGULANDIĞININ BELİRTİLMESİ
ILEYETINILMESI 75
♦ İMZA VEYA YAZIYA ÎTlRAZ - ULAŞILAN SONUCUN MADDİ
DAYANAKLARININ DENETİME ELVERİŞLİ ŞEKİLDE ORTAYA
KONULMAMASI (2004/m. 68, 170) 75
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 14.12.2005 Tarih, Esas: 2005/12-717
Karar: 2005/714 75
♦ ADLI TIP FİZİK İHTİSAS DAİRESİ RAPORUNDA İMZA
AİDİYETİNİN TESPİT EDİLEMEMESİ 77
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 13.07.2006 Tarih, Esas: 2006/12449
Karar: 2006/15499 77

III. TARAFLARIN İSTİCVABI - MEDARI TATBlK YAZI VE ÎMZA... 78
A. isticvap 78
B. Tatbike Esas Evrak, Tatbike Medar Evrak ve imza
(Mukayese Karşılaştırmaya Esas Olacak Yazı ve imza) 78
1. Yazı imza Alınmasında Hatalar 80
2. Mukayese El Yazılarının Temini (Yazı Yazdırma = Istiktap)
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 81
3. Mukayese imzaların Temini (imza Attırma = Istiktap) Dikkat
Edilmesi Gereken Hususlar 83
YARGITAY KARARLARI 84
♦ SANIĞIN BAŞKA AMAÇLA ATILMIŞ SAMlMl İMZALARININ
CELBİ 84
♦ İMZA FÖYÜ, RESMİ DAİRELER VE BANKALARDAKİ YAZI VE
İMZALARI İÇERİR BELGELERİN CELBİ (3167 s. Çek K. m. 16/1) 84
Yargıtay 10. Ceza Dairesi; 09.03.2010 Tarih, Esas: 2008/2008,
Karar: 2010/5113 84
♦ İMZA İNKARI HALİNDE ÖNCE UYGULAMAYA ELVERİŞLİ İMZA
VARSA BUNUN ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMA YAPTIRILMASI 85
♦ ÖRNEK İMZA BULUNMAMASI VEYA YAPTIRILAN
İNCELEMEDEN SONUÇ ALINAMAMASI HALİNDE YAZI
YAZDIRMA (ISTLKTAB) YOLUNA BAŞVURULARAK İNCELEME
YAPTIRILMALIDIR 85
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi; 29.05.2000 Tarih, Esas: 2000/4885,
Karar: 2000/5011 85
♦ İSTİCVAP 87
♦ YARGILAMANIN BU SAFHA VE AŞAMASI SIRASINDA ÇIKAN
AYDINLANMAYA MUHTAÇ KONULARIN, AYDINLANMASI
AMACIYLA İSTİCVABA MÜRACAAT EDlLMELÎDlR 87
♦ DAVACIYA, DAVASINI İSPAT OLANAĞI TANINMADAN
YARGILAMANIN İSPAT EDİLMESİ GEREKLİ İDDİALAR
YÖNÜNDEN İSTİCVAP DAVETİYESİ ÇIKARILARAK DAVALININ
GELMEMESİ NEDENİ ÎLE DAVANIN KABULÜNE KARAR
VERİLMESİ USUL VE YASAYA AYKIRIDIR
(1086 s. HUMK. m. 280/11, 230) (743 s. MK. m. 6) 87
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi; 31.01.1991 Tarih, Esas: 1990/6807,
Karar: 1991/860 87
♦ İMZASI İNKAR EDİLMEYEN NAMA YAZILI TAHRİF EDlLMlŞ
ÇEKİN YAZILI DELlL BAŞLANGICI OLARAK KABUL EDİLMESİ
GEREKTİĞİ 88
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 26.03.2008 Tarih, Esas: 2008/19-266,
Karar: 2008/276 88
♦ İMZA İNCELEMESİNE ESAS ALINACAK BELGELERİN DAVAYA
KONU BELGENİN TANZlMl TARİHİNDEN ÖNCEKİ TARlHÎ
TAŞIYAN BELGELER OLMASI GEREĞİ 90
Yarg. 19. Hukuk Dairesi; 28.02.2005 Tarih, Esas: 2004/7784,
Karar: 2005/1981 90
♦ FOTOKOPİ ÜZERİNDE İMZA TATBİKATI 91
♦ ADLI TIP TARAFINDAN VERİLEN RAPOR, BlR KISIM TATBİK
İMZALARIN BULUNDUĞU,BELGE ASILLARI GETİRTİLMEDEN
BELGE FOTOKOPİLERİ İNCELENMEK SURETİYLE
DÜZENLENDİĞİNDEN; BU RAPORA DAYANILARAK HÜKÜM
KURULMASI İSABETSİZDİR (IlK. 68/a, 71) 91
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 22.06.1994 Tarih, Esas: 1994/12-114
Karar: 1994/463 91
♦ SENET FOTOKOPİSİ ÜZERİNDE BiLİRKiŞl İNCELEMESİ
YAPILAMAMASI (1086/m. 275, 287) 93
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi; 25.12.1995 Tarih, Esas: 1995/10749,
Karar: 1995/11675 93
♦ BELGE FOTOKOPİLERİNİN C. SAVCILIĞINCA ONAYLANMIŞ
OLMASI 94
♦ BELGE ASLININ BULUNUP BULUNMADIĞI ARAŞTIRILMASI 94
♦ ASLININ VARLIĞI HALİNDE TCKNUN 342/ 1. MADDESİNİN
UYGULANMASI 94
♦ ASLININ BULUNMAMASI VEYA SURET ÜZERİNDE
SAHTECİLİĞİN YAPILDIĞININ BELİRLENMESİ HALİNDE İSE,
TCK. 342/3. UYGULANMASI (765-Sayılı TCK md. 342) 94
Yargıtay 6. Ceza Dairesi; 23.02.2001 Tarih, Esas: 2001/903,
Karar: 2001/1649 94
III. YAZI - İMZA BlLİRKlŞl İNCELEMESİNDEKİ ÇARPIKLIKLAR
HUKUKA AYKIRI MAHKEME KARARLARINA SEBEBİYET.... 95
IV. YAZI VE İMZA İNCELEMESİ LABORATUVARLARINDA
KULLANILAN CİHAZLAR 97

A. incelemelerde Laboratuar Ortamı Koşulu 97
B. incelemelerde Kullanılan Bir Kısım Cihazlar 98
1. Luminescent Spectral Magnifıer Regula 98
2. Video Spectral (Compratör Model) Regula 98
3. Television Spectral Microscope 98
4. Spectral Luminesccence Magnifıer 98
5. Mini Magnifıer 98
6. Forensic-Xp-4010 D Cihazı 98
7. Görüntülü Işın Dağılım Karşılaştırıcısı 2000 (VSC2000
Foster + Freeman, ingiltere) 100
a. Tanım 100
b. Morötesi Işıldama 102
c. Görülebilir ve Kızılötesi Işın Enerjisi 103
d. Birleştirme Özelliği ve Zayıf Işıldama 103
e. Aynı Eksenli Işık 104
f. Işın Karşılaştırması 104
g. Sonuç 104
V. İMZA VE BELGE İNCELEMELERİNDE BİLİMSELLİK 105
A. Karşılaştırma 106
1. Karşılaştırmada Yargı ve Yargı Şekilleri 106
2. Çıkarsama ilkeleri 107
B. Bilim ve Bilimsellik 108
1. Bilim Kavramının çözümlenmesi 108
2. Ussallık Ölçütleri 109
3. Bilimsel Kuramların Yeterlik Ölçütleri 110
VI. EL YAZISI ANALİZİ, ÇAĞDAŞ, BİLİMSEL TEMEL VE
YÖNTEMLERİ 110
A. Bireysellik 111
B. Çeşitlilik 114
C. Yazma yeteneği 115
D. El yazısı Analizindeki Metodoloji 115
E. El yazısı incelemeleri sırasında varılan sonuçlar 120
a. Kimlik Tespiti 120

b. ihtimal (kimlik Tespiti) 121
c. Karara bağlanmamıştır 121
d. Negatif ihtimal (yetkili fikir) 121
e. Eleme 122
VII. ADLÎ İMZA İNCELEMELERİNDE KİŞİSEL SAPMALARIN
BELİRLENMESİ İNKAR KASTIYLA ATILAN İMZALARIN
İNCELENMESİ 122
VIII. ADLİ İMZA İNCELEME UZMANLARINA İMZA
İNCELEMELERİYLE İLGİLİ UYGULANABİLECEK
YETERLİLİK TESTLERİNİN BELİRLENMESİ 123
IX. FARKLI FİZİKSEL KOŞULLAR ALTINDA KALAN
BELGELER ÜZERİNDEKİ MAVİ TÜKENMEZ KALEM
MÜREKKEPLERİNİN SPEKTROSKOPİK YÖNTEMLER
VE İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİYLE ANALİZİ 126
X. ADLİ EL YAZI İNCELEMELERİNDE KALİGRAFİK ÖZELLİK
GÖSTEREN HARF KARAKTERLERİNİN YAPILIŞLARINA
GÖRE SINIFLANDIRILMASI 128
YARGITAY KARARLARI 129
♦ HİÇBİR BÎLÎRKlŞl RAPORU MAHKEMEYİ BAĞLAYACAK
NİTELİKLE DEĞİLDİR 129
♦ RAPORLARA ITÎBAR EDİLMEMESİ IÇlN İNANDIRICI, GERÇEKÇİ
VE OLUŞA UYGUN VAKIALARA DAYANILMALIDIR 129
♦ HER OLAYI KENDİ KOŞULLARI IÇlNDE DÜŞÜNMEK GEREKİR... 129
♦ ÖNCEKİ UYGULAMALARLA iLGlLl DOSYALARIN UYULACAK
ÖRNEK, EMSALİ, KABUL EDİLMESİNE OLANAK YOKTUR
(1412 Sa. Ka. 76) 129
Yargıtay Ceza Genel Kurulu: 10.11.1980 Tarih, Esas: 1980/9-262,
Karar: 1980/351 129
♦ İMZA TATBİKATI 131
♦ BİLİRKİŞİ RAPORUNUN BAĞLAYICILIĞI 131
♦ BİLİRKİŞİNİN KEŞIDECI İMZASINI DOĞRULAMASI 131
♦ İMZAYI DİĞER KEŞlDECİNlN ÜSTLENMESİ (TTK. 589, 688) 131
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 21.01.2009 Tarih, Esas: 2008/12-790,
Karar: 2009/20 131
HAKİMLİK MESLEĞİNİN GEREKTİRDİĞİ GENEL VE HUKUKÎ
BİLGİ İLE ÇÖZÜMLENMESİ MÜMKÜN OLAN KONULARDA
BİLİRKİŞİ DİNLENEMEZ 132
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; 18.02.1986 Tarih, Esas: 1986/11256
Karar: 1986/1700 132
GÜNLÜK YAŞANTI İÇİNDE ÇOĞUNLUĞUN RAHATLIKLA
DEĞERLENDİREBİLECEĞİ OLAĞAN VE YALIN NİTELİKTEKİ
OLAYLARDA BİLİRKİŞİNİN GÖRÜŞÜNÜN ALINMASINA
GEREK YOKTUR 132
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi; 15.09.1983 Tarih, Esas: 1983/6364,
Karar: 1983/7388 132
BİLİRKİŞİLERİN SEÇİMİ VE ADEDİNİN SAPTANMASI İŞİ,
HÜKME BAĞLAYACAK MAHKEMEYE AİTTİR 134
AKSİNE BİR KARAR OLMADIKÇA TALİMATINDA BELİRLENEN
MÜESSESE DIŞINDA SEÇİLEN BİLİRKİŞİLERİN RAPORUNUN
HÜKME DAYANAK YAPILMASI YASAYA AYKIRIDIR 134
Yargıtay 8. Ceza Dairesi; 25.06.1975 Tarih, Esas: 1975/3048,
Karar: 1975/448 134
MAHKEMELER ZORUNLUK BULUNMADIKÇA VEYA OLAYIN
ÖZELLİĞİ ZORLAMADIKÇA DEĞİŞİK UZMANLIK DALLARININ
İÇİNDE KALAN KONULARI, HER KONUNUN UZMANLARI
ARASINDAN SEÇİP OLUŞTURACAKLARI BİLİRKİŞİ KURULUNA
INCELETTİRMELİDIR 135
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi; 23.05.1983 Tarih, Esas: 1983/3418,
Karar: 1983/5435 135
BİLİRKİŞİ İNCELEMESİNİN YETERLİ OLUP OLMADIĞINA
KARAR VERECEK KİŞİ HAKİMDİR 136
ADLI TIP KURUMU BAŞKANININ KİŞİSEL DÜŞÜNCESİNE
DAYALI RAPOR KABUL EDİLEREK ORTAYA ÇIKAN KUŞKULAR
GİDERİLMEKSİZÎN KARAR VERİLMESİ, DOĞRU DEĞİLDİR
(2659 Sa. Ka. 15) 136
Yargıtay 1. Ceza Dairesi; 30.10.1985 Tarih, Esas: 1985/3266,
Karar: 1985/3702 136
MADDÎ OLGULARI HAKİM ÖNÜNDE YAPILMAYAN TESBlTE
DAYANILARAK HÜKÜM KURULMASI DOĞRU DEĞİLDİR 137
SORUŞTURMANIN, YARGISAL DENETİMİNE OLANAK VERECEK
BİÇİMDE VE KAPSAMINDA YAPILMASI GEREKİR 137
BİLİRKİŞİ RAPORLARI, DAVALILARIN SAVUNMALARINI
KARŞILAYACAK VE YARGITAY^IN YARGISAL DENETİMİNE
OLANAK VERECEK BlÇlMDE DÜZENLENMELİDİR
(818 Sa. Ka. 41) 137
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi; 19.02.1987 Tarih, Esas: 1987/821,
Karar: 1987/1720 137
ADLİ TIP KURUMU KARARININ NİTELİĞİ 139
MAHKEMELER, HAKİMLİKLER VE SAVCILIKLARIN ADLİ TIP
KURUMU GENEL KURULUNA GlTME İSTEĞİNİ HlÇBlR KURUM
ENGELLEYEMEZ 139
ADLI TIP KURUMUNUN IÇTlHAT ADI ALTINDA ALDIĞI
KARARIN BAĞLAYICILIĞI YOKTUR
(2659 Sa. Ka.l, 2 1412 Sa. Ka. 76) 139
Yargıtay 1. Ceza Dairesi; 25.09.1985 Tarih, Esas: 1985/2692
Karar: 1985/3273 139
ULUSAL MAHKEMENİN BlR YILI AŞKIN BlR SÜRE SAHTE
OLDUĞU İDDİA EDlLEN EVRAKLA İLGİLİ BiLiRKİŞl
RAPORUNU BEKLEMESİ 141
ADLI TIP KURUMUNDAKİ GRAFOLOJİ UZMANININ
BELGELERDE BULUNAN EL YAZISI VE İMZALARIN
BAŞVURANA AİT OLUP OLMADIĞINI BELİRLEMESİ IÇlN
DOKUZ AY SÜRMESİ 141
MAHKEMENİN ESAS VEYA USULE İLİŞKİN BlR KARAR
ALMADAN DURUŞMALARI ÎLERlKl BlR TARlHE ERTELEMESİ.... 141
ADLİ TIP KURUMU UZMANLARININ DAVA DOSYASI
HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİ SUNMALARININ ON ALTI AY
SÜRMESİ 141
UZMANLARIN DAVA DOSYASINI MAHKEMEYE GERİ
GÖNDERMEMİŞ OLMASI TAKİBATIN BEŞ AY DAHA
UZAMASINA NEDEN OLMASI 141
AlHSNlN 6 § 1. MADDESİNE GÖRE HERKESİN CEZAİ ALANDA
BİR MAHKEME TARAFINDAN DAVASININ MAKUL BlR SÜRE
İÇİNDE GÖRÜLMESİNİ İSTEMEK HAKKINA SAHlP OLMASI 141
BAŞVURUNUN KABUL EDİLEBİLİR OLMASI
141
AlHSNlN 6 § 1 MADDESİNİN İHLAL EDlLMlŞ SAYILMASI 141
Council Of Europe Avrupa tnsan Hakları Mahkemesi, Üçüncü Daire,
Başvuru No: 33620/02, Karar Strazburg, 21.12.2007,
Oruç - Türkiye Davası 141
ADLİ TIP KURUMU GROFOLOJl BÖLÜMÜNÜN İMZA
İNCELEMESİNDE SON MERCİİ OLARAK KABUL
EDİLEMEYECEK OLMASI 146
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 06.05.2008 tarih, Esas: 2008/7035,
Karar: 2008/9614 Sayılı 146
İMZANIN NİTELİĞİNİN ARAŞTIRILMASI 147
BİLİRKİŞİ RAPORU ALINMASI GEREĞİ 147
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi; 16.06.2005 Tarih, Esas: 2005/4600,
Karar: 2005/10238 147
BİLİRKİŞİLERİN KRlMlNALlSTlK UZMANLARI OLMASI 148
GÜZEL SANATLAR AKADEMİSİNDEN VEYA ADLI TIP FlZlK
ŞUBESİNDEN YENİDEN RAPOR ALINMASINA GEREK
OLMAMASI 148
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 28.04.1976 Tarih, Esas: 1976/1276,
Karar: 1976/2349 148
BİLİRKİŞİ YEMİNİNİN YAPTIRILMAM AS I (1412 Sa. Ka. 61, 65, 72).. 150
Yargıtay 9. Ceza Dairesi; 16.12.2003 Tarih, Esas: 2003/1957,
Karar: 2003/2256 150
BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ 151
BİLİMSELLİK 151
BİLİMSEL AÇIDAN KESİNLİKLE NEDEN-SONUÇ İLİŞKİSİ
KURULAMAYAN KONULARDA KANI OLUŞTURMAK İÇİN
BİLİRKİŞİLERE BAŞVURMA 151
OLAYIN AKIŞINA, KANITLARA VE KENDİ GÖZLEMLERİNE
GÖRE BU DÜŞÜNCELERİ DEĞERLENDİRMELİDİRLER
(765 Sa. Ka. 342, 1412 Sa. Ka. 66) 151
Yargıtay 6. Ceza Dairesi; 30.01.1985 Tarih, Esas: 1984/8104,
Karar: 1985/492 151
BİLİRKİŞİ RAPORLARI ARASINDA ÇELlŞKl 152
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 24.11.1993 Tarih, Esas: 1993/12-534,
Karar: 1993/741 152
BİLİRKİŞİ RAPORLARINDAKİ ÇELİŞKİNİN GİDERİLMESİ 153
BONONUN GEÇERLİLİĞİ 153
PUL ÜSTÜNDEKİ İMZA (IİK. 68, 72, 818 Sa. Ka. 13 TTK. 688) 153
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 10.10.1992 Tarih, Esas: 1991/11-398,
Karar: 1992/487 153

♦ YENİ BİLİRKİŞİ RAPORU 157
♦ YARGILAMANIN YENİLENMESİ (1412 Sa. Ka. 327, 343) 157
Yargıtay 9. Ceza Dairesi; 05.02.1980 Tarih, Esas: 1980/317,
Karar: 1980/272 157
♦ BEDELİN YAZI İLE YAZILACAK KISMI BOŞ OLARAK VERİLEN
BÎR KAMBİYO SENEDİNDE RAKAMLA YAZILAN BEDEL
KISMINDA BÎR TAHRİFAT SÖZ KONUSU OLDUĞU 158
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; 09.04.1990 Tarih, Esas: 1990/2922,
Karar: 1990/3136 158
♦ İMZANIN ÜSTÜNÜ DOLDURMAK 159
♦ ADLI TIP KURUMU RAPORUNUN BAĞLAYICI OLMAMASI
(IIK. m. 63) 159
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi; 19.10.1998 Tarih, Esas: 1998/6556,
Karar: 1998/7982 159
♦ İMZALI VE YAZISIZ SENEDİ VERENİN ZARARINA KULLANMAK
(765 Sa. Ka. 509) 161
Yargıtay Ceza Genel Kurulu; 04.06.1984 Tarih, Esas: 1984/6-16,
Karar: 1984/203 : 161
♦ SENET METNİNDE TAHRİFAT 163
♦ SENET ÜZERİNDE TAHRİFAT - TAHRİFAT İDDİASI İDDİANIN
BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ GEREKTİRMESİ (1İK. 168, 275) 163
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi; 16.03.2006 Tarih, Esas: 2006/1881,
Karar: 2006/5468 163
♦ RESMİ EVRAKTA SAHTECÎLlK 164
♦ BORCU ÖDEMEYİ İSTEMEK DAVACININ ŞİKAYETİNDEN
VAZGEÇMESİ 164
♦ BİLİRKİŞİ RAPORU (765 Sa. Ka. 339, 1412 Sa. Ka. 73) 164
Yargıtay Ceza Genel Kurulu; 25.03.2003 Tarih, Esas: 2002/6-327,
Karar: 2003/51 164
♦ TETKİK MERCİİNDE ALINAN BİLİRKİŞİ RAPORUNUN
BAĞLAYICILIĞI (IIK. 72) 167
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; 04.12.1986 Tarih, Esas: 1986/5731,
Karar: 1986/6496 167

İCRA TETKİK MERCİİNDE ALINAN BLLÎRKÎŞÎ RAPORU 168
İCRA TETKİK MERCİİ KARARININ BAĞLAYICILIĞI 168
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; 06.02.1990 Tarih, Esas: 1989/635
Karar: 1990/666 168
SAHTECİLİK KONULU CEZA DAVASININ İCRA TAKİBİNE ETKlSl... 169
Hukuksal Literatür 169
SENET, BLR KİMSENİN VÜCUDA GETİRDİĞİ VE KENDİ
ALEYHİNE DELLL TEŞKİL EDEN YAZILI BELGE OLMASI 170
KAMBİYO SENETLERİNİN MEDENİ USUL HUKUKUNDA
ADI SENET KABUL EDİLMESİNE RAĞMEN CEZA
HUKUKUNDA RESMİ VARAKA HÜKMÜNDE OLMASI 170
SAHTELİK İDDİASI, İCRA TETKLK MERCİİNİN SAHTELİK İDDİASINI İNCELEMESİ HAKKINDAKİ YETKİSİNİN GENEL MAHKEMEYE GÖRE KISITLI OLMASI
(1086/m. 298, 314, 38, 309, 317, 2004/m. 16, 765/m. 349) 170
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 22.01.2003 Tarih Esas: 2003/12-3,
Karar: 2003/28 170
DAVA GÖRÜLÜRKEN VEKALETNAMENİN SAHTELİĞİ
İDDİASIYLA YÜRÜTÜLEN SAVCILIK SORUŞTURMASI
AKIBETİNİN ARAŞTIRILMASI TEMSİL YETKİSİYLE ILGÎLI
BlR DURUM OLDUĞUNDAN ÖN MESELE SAYILIP SONUCUN
BEKLENMESİ 173
BEKLETİCİ MESELE 173
Yargıtay ikinci Hukuk Dairesi; 10.04.2003 Tarih, Esas: 2003/4067
Karar: 2003/5161 173
İMZANIN ŞİKAYETÇİYE AlT OLMADIĞI AÇIKÇA
ANLAŞILDIĞINDA BlLlRKİŞl İNCELEMESİ
YAPILAMAYACAĞI (765/m. 342, 345) 173
Yargıtay Ceza Genel Kurulu; 27.05.1997 Tarih, Esas. 1997/6-67,
Karar 1997/119 173
SANIĞIN HARİCEN BİLİRKİŞİLERE YAPTIRDIĞI İNCELEMELER
SONUCU ELDE ETTİĞİ RAPORLARA GÖRE, ÇEKİN ARKA
YÜZÜNDEKİ YAZININ VE İMZANIN SANIĞIN ELİ ÜRÜNÜ
OLMADIĞI BELİRTİLMİŞ İSE DE, FOTOKOPİ ÜZERİNDE
YAPTIRILAN İNCELEMENİN SAĞLIKLI SONUÇLAR
VEREMEYECEĞİ (765 S. K. m. 342) 175
Yargıtay Ceza Genel Kurulu: 06.05.1997 Tarih, Esas: 1997/6-63
Karar: 1997/96 175


♦ FOTOKOPİ ÜZERİNDE İMZA İNCELEMESİ YAPILARAK SAĞLIKLI
BlR SONUCA VARILAMAZ 177
♦ BELGELERİN ASILLARI CELB EDİLDİKTEN ADLI TIP KURUMU
BAŞKANLIĞINDAN VEYA KONUSUNDA UZMAN ÜÇ KlŞlLÎK
BİLİRKİŞİ KURULUNDAN RAPOR ALINARAK VARILACAK
UYGUN SONUCA GÖRE BÎR KARAR VERİLMELİDİR
(2004 S. K. m. 72, 72/4) (1086 S. K. m. 275) 177
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi; 16.06.2005 Tarih, Esas: 2004/11642
Karar: 2005/6794 177
♦ RESMİ EVRAKTA SAHTECİLİK 178
♦ SORUŞTURMANIN GENİŞLETİLMESİ (765 Sa. Ka. 31,33, 342, 349)... 178
Yargıtay Ceza Genel Kurulu; 12.10.2004 Tarih, Esas: 2004/6-171,
Karar: 2004/195 178
♦ RAPOR TAHRİFAT YAPILDIĞI İDDİASINI TEYlD EDlCl
NİTELİKTEDİR 180
BU DURUMDA YARGILAMA IŞlN SAĞLIKLI ÇÖZÜME
ULAŞTIRILMASI SINIRLI YETKİLİ MERCİDE DEĞİL
MAHKEMEDE YAPILMALIDIR (IlK. m. 4) 180
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu; 31.10.1990 Tarih, Esas: 1990/12-385,
Karar: 1990/531 180
♦ ÇEKTE KEŞİDE TARİHÎNİN DEĞİŞTİRİLMESİ 182
♦ ÇEKTEKİ KEŞİDE TARİHİNDE TAHRİFAT İDDİASI
ARAŞTIRILMALI, TAHRİFAT ÖNCESİ GERÇEK KEŞİDE
TARlHl BELİRLENİP BUNA GÖRE İBRAZ SÜRESİNİN GEÇlP
GEÇMEDİĞİ BELİRLENMELİDİR (3167 Sayılı Kanun 16,
TTK. m. 692, 693, 708, 720) 182
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi; 14.02.2006 Tarih Esas: 2006/582,
Karar: 2006/2408 182
♦ RESMİ BELGEDE SAHTECİLİK 182
♦ AĞIR HAPİS CEZASI (765 S.K. m. 342, 347, 647 S.K. m. 4) 182
Yargıtay Ceza Genel Kurulu; 01.01.2004 Tarih, Esas: 2004/6-52,
Karar: 2004/86 182
♦ İMZANIN BORÇLUYA AİT OLDUĞUNUN İSPATI KÜLFET! 189
♦ CEZA DAVASI, BEKLETİCİ MESELE 189

♦ HUKUK YA DA CEZA MAHKEMESİNDE DAVA AÇILMIŞ VE
O DAVADA MAHKEMECE SAHTELİĞİ iDDlA EDİLEN SENET
DAVA SONUÇLANINCAYA KADAR HİÇBİR İŞLEME DAYANAK
YAPILAMAZ 189
♦ İMZAYA İTİRAZA İLİŞKİN DAVANIN GÖRÜLMESİ AŞAMASINDA
CEZA DAVASI DA AÇILMIŞ İSE, CEZA DAVASININ
SONUÇLANMASI, BU DAVA YÖNÜNDEN BEKLETİCİ
SORUN YAPILMALIDIR 189
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 06.02.2008 Tarih, Esas: 2008/12-77,
Karar: 2008/90 189
♦ ADLI TIP KURUMU FİZİK ÎHTlSAS DAİRESİ İLE JANDARMA
KRİMINAL LABORATUVARI RAPORLARI ARASINDA ÇELİŞKİ
BULUNMASI 196
♦ SENET ÜZERİNDEKİ İMZANIN BORÇLUYA AlT OLUP
OLMADIĞINA DAlR, ADLI TIP KURUMU FİZİK İHTİSAS
DAİRESİ BAŞKANLIĞI RAPORU İLE VAN JANDARMA
KRİMINAL LABORATUARI RAPORU ARASINDAKİ ÇELİŞKİ
GİDERİLMEDEN HÜKÜM TESİSİ İSABETSİZDİR 196
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi; 14.06.2007 Tarih, Esas: .2007/9441,
Karar: 2007/12080 196
XI. TÜRK HARFLERİNİN KABUL VE TATBİKİ HAKKINDA
KANUN 197
XII. ADLI TIP KURUMU KANUNU 199
XIII. ADLİ TIP KURUMU KANUNU UYGULAMA YÖNETMELİĞİ 213
XIV. JANDARMA KRiMİNAL DAİRE BAŞKANLIĞI VE JANDARMA
BÖLGE KRtMİNAL LABORATUVAR AMİRLİKLERİ KURULUŞ,
GÖREV VE YETKİLERİ YÖNETMELİĞİ 221
XV. EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZ VE BÖLGE
KRİMINAL POLİS LABORATUARLARI TEKNİK HlZMET
YÖNETMELİĞİ 226


KAYNAKÇA 236